Boeken
Innovatiemindset - Simone Ritter & Wendy Kwaks
Hoe zorg je ervoor dat je, als individu of als team, echt slimme en vernieuwende oplossingen bedenkt? Er zijn enorm veel misverstanden over hoe je creativiteit en innovatie het beste kunt stimuleren: brainstormen is een geweldige methode om nieuwe ideeën te genereren (spoiler: dat is het zeker niet), je wordt geboren met een creatief gen of je hebt ‘het’ simpelweg niet, en inspiratie kan je niet afdwingen en moet je komen aanwaaien. Geen van deze dingen is waar.
Simone Ritter, associate professor aan de Radboud Universiteit Nijmegen en internationaal erkend expert in creativiteit, innovatie en verandering, legt in haar boek Innovatiemindset bloot wat de psychologische bouwstenen van deze mindset zijn en hoe je die ontwikkelt in mensen en systemen. Samen met transformatieadviseur Wendy Kwaks laat ze zien hoe mensen en teams een broedplaats of juist een rem kunnen zijn voor vernieuwing, hoe leiderschap ruimte geeft of begrenst, en hoe cultuur en technologie innovatiekracht en wendbaarheid kunnen versterken of blokkeren.
Reset: How To Change What’s Not Working - Dan Heath
Hoe maak je de verandering die je echt wilt een realiteit? En hoe doorbreek je vastgeroeste patronen of gewoontegedrag? Dan Heath, bekend van zijn boek ‘Switch’, leert je in zijn boek om anders te kijken naar een proces dat vastloopt of een verandering ‘die maar niet wil lukken’. Hij is stellig in dat je geen extra geld, tijd of middelen nodig hebt, maar alle resources die je al hebt anders of slimmer moet inzetten. Zo adviseert hij om het systeem in kaart te brengen: visualiseer hoe alle componenten met elkaar samenhangen om te ontdekken welke verborgen raderen de voortgang tegenhouden. Richt je op de grootste blokkade in de keten: zolang die er is, heeft het optimaliseren van andere stappen geen zin. Maar kijk ook naar de ‘bright spots’: wie of welk team presteert bijvoorbeeld wél goed onder dezelfde omstandigheden? Kopieer hun gedrag.
Reset is een pragmatisch pleidooi tegen de cultuur van ‘meer, groter en harder werken’. Het nodigt uit om even stil te staan, het systeem te ontleden en kleine maar effectieve oplossingen aan te brengen op plekken waar dat echt nodig is.
De kracht van betekenis - Emily Esfahani Smith
Stop met altijd maar gelukkig willen zijn. Streef naar een zinvol leven. Dat is de boodschap van filosoof en psycholoog Emily Esfahani Smith. Het continu streven naar geluk, altijd vrolijk willen zijn en een comfortabel leven laten ons paradoxaal genoeg vaak leeg, eenzaam en doelloos achter. Hoe moet het dan wel? Op basis van psychologisch onderzoek en filosofische inzichten adviseert ze om je leven in te richten op vier pijlers.
In het westen onderschatten we hoe belangrijk het is om ‘ergens bij te horen’. Investeer in relaties waarin je wordt gewaardeerd om wie je bent, niet om wat je doet. Dat kan bij familie of vrienden, maar ook bij je sportclub of geloofsgemeenschap. Zorg daarnaast dat je een doel hebt. Dat hoeft niet groots en heroïsch en kan al heel klein zijn, maar je hebt een reden nodig om elke dag je bed uit te komen. Bijvoorbeeld omdat je een goede ouder wil zijn, of met passie voor dieren wil zorgen die verwaarloosd zijn. Maar het meest verrassend? Werk aan je eigen ‘levensverhaal’ en probeer momenten van transcendentie te ervaren. Smith borduurt in haar boek voort op het werk van Viktor Frankl, Martin Seligman en diverse filosofen.
Documentaire en video’s
The Social Dilemma - Netflix
Hoe beïnvloeden sociale media onze emoties, psychisch welzijn en gedrag? En hoe ver willen we dat dat gaat? Zijn we door de algoritme-fuik nog wel in staat om een constructief gesprek te voeren met iemand die een totaal andere mening heeft dan wij?
The Social Dilemma geeft je een intrigerende kijk in hoe de makers van o.a. Google, Instagram en Facebook doelbewust hun platforms hebben gecreëerd en hoe ze nu terugkijken op de effecten op hun gebruikers. Als gedragsveranderaars weten we natuurlijk als geen ander hoe stimuli in de (online) omgeving ons gedrag kunnen sturen. Deze documentaire onthult helemaal hoe dit precies gebeurt. Denk aan beloningssystemen in het brein activeren (bijvoorbeeld dopamine-kicks door ‘like-buttons’, notificaties en continu nieuwe content). Of hoe door extreme, emotionele of schokkende berichten polarisatie en desinformatie kunnen ontstaan.
De documentaire kreeg meerdere prijzen, onder andere een BAFTA Award voor Beste Documentaire en een Emmy voor Outstanding Documentary or Nonfiction Special, en vele nominaties. Grote tip voor wie meer inzicht wil in de psychologische mechanismen achter (a)sociale media. Zie hieronder de trailer:
