Waarden zijn de leidende principes die ons motiveren en richting geven in ons leven. Maar probeer die dieperliggende drijfveren maar eens boven tafel te krijgen tijdens een sessie of onderzoek. Vaak blijf je hangen in sociaal wenselijke antwoorden of vage termen, waardoor de werkelijke motivatie onzichtbaar blijft. Met deze waardenkaarten maak je de onzichtbare waarden van je doelgroep, team of organisatie zichtbaar en bespreekbaar.
Welke psychologie zit achter de Waardenkaarten?
De kaartenset is volledig gebaseerd op de Theory of Basic Human Values van psycholoog Shalom Schwartz. Zijn wetenschappelijke onderzoek toont aan dat er universele basiswaarden zijn die wereldwijd de fundamentele drijfveren van menselijk gedrag vormen. Denk aan waarden als autonomie, veiligheid, prestatie en universalisme.
Omdat deze waarden vaak onbewust meespelen, helpt het fysiek sorteren van de kaarten om prioriteiten scherp te krijgen. Het model biedt een universele taal om te begrijpen waarom mensen bepaalde keuzes maken, waar hun motivatie zit of waar eventuele weerstand vandaan komt.
Hoe gebruik je de waardenkaarten?
Met deze kaartenset kun je alle kanten op. Twee concrete voorbeelden:
1. Binnen organisaties
Een organisatie wil een grote, 'agile' transformatie doormaken en vraagt om continue wendbaarheid van het team.
In een sessie geeft een loyale medewerker aan dat hij 'innovatie' belangrijk vindt. Maar bij het sorteren van de kaarten legt hij 'veiligheid' en 'stabiliteit' bovenaan.
- De frictie: Wat de directie ziet als 'een spannende nieuwe koers', ervaart deze medewerker als pure chaos en stress.
- Het inzicht: Dankzij de kaarten wordt bespreekbaar dat zijn weerstand geen onwil is. Zijn fundamentele behoefte aan een veilige, voorspelbare basis staat simpelweg onder druk.
2. In marketing & communicatie
Een gemeente wil inwoners stimuleren om beter afval te scheiden.
Uit een sessie met de waardenkaarten blijkt dat de doelgroep 'gemak' en 'zekerheid' hoog prioriteert, maar 'universalisme' (zorg voor de planeet) nauwelijks.
- De frictie: Een campagne die puur insteekt op duurzaamheid en 'de wereld redden' gaat deze groep compleet missen.
- Het inzicht: Door de campagne te herformuleren naar een boodschap die inspeelt op gemak ("Afval scheiden: het kost je maar twee minuten"), sluit je wél aan bij hun kernwaarden en behaal je resultaat.
