Ype de Boer is participatiemedewerker bij de gemeente Tilburg. Waar participatie vaak nog onterecht wordt gezien als een verplicht nummertje dat moet worden afgevinkt, zoekt Ype naar de diepere laag. Met een achtergrond in industrieel ontwerpen en cognitieve psychologie is hij altijd op zoek naar de connectie tussen beleid en de mens. De opleiding ‘De kunst van het raken’ gaf hem de kennis om die verbinding tastbaar te maken.
De meeste mensen hebben misschien een idee, maar wat doet een participatiemedewerker bij een gemeente eigenlijk precies?
Het is een vrij breed begrip. Samen met een klein team van drie mensen zijn wij verantwoordelijk voor het beleid op dit gebied. Wij geven advies op politiek gevoelige of grote projecten. Denk aan de vraag of digitale diensten van de gemeente voor iedereen toegankelijk zijn, of hoe we woningzoekenden kunnen betrekken bij nieuw woonbeleid.
We ontwikkelen tools en trainingen om het kennisniveau binnen de gemeente te verhogen. Het doel is eigenlijk altijd hetzelfde: het gesprek aangaan met inwoners, zodat hun stem echt terugkomt in het beleid dat de gemeenteraad maakt.
Waarom besloot je specifiek de opleiding ‘De kunst van het raken’ te gaan volgen?
In participatieprojecten zie je vaak dat mensen niet direct enthousiast zijn om mee te doen. Je wilt daarom een soort gedragsverandering bewerkstelligen: hoe krijg je ze nou wél mee? Ik geloof dat als je weet wat mensen echt bezighoudt, je ze kunt activeren op wat hen raakt. Vaak gaat het om zaken in hun directe omgeving die hen sowieso raken, maar ze voelen de urgentie niet of ervaren drempels. De opleiding bood mij een nieuw kader om die activering aan te vliegen; niet vanuit de ratio, maar vanuit het gevoel.
Hoe vlieg je zoiets dan vanuit het gevoel aan?
Het concept van het ‘schurende’ kerninzicht vond ik heel krachtig. Op de tweede dag leerden we hoe je een boodschap zo opbouwt dat het iemand absoluut niet onberoerd laat. We werkten met een methodiek waarbij je kijkt naar universele menselijke waarden, zoals rechtvaardigheid of verbondenheid. Zodra je mensen hierop kunt raken, dan wordt participatie veel meer dan alleen een formele mededeling.
Kun je een voorbeeld geven van hoe je dit toepast in de praktijk?
Neem bijvoorbeeld de komst van een AZC in een wijk. Dat is voor omwonenden vaak een groot en spannend onderwerp. In plaats van alleen maar feiten te zenden, wil ik met mijn collega’s kijken naar wat dit nou met mensen doet. Welke motivaties of angsten zitten eronder? Tijdens de opleiding leerden we dat iedereen wel een reden kan verzinnen waarom iemand een plek verdient om te wonen. Als je dat kerninzicht kunt raken, krijgt men een nieuw perspectief.
Ook bij gesprekken met woningzoekenden in schrijnende situaties merken we hoe belangrijk dit is. Voor hen gaat het om de onzekerheid van geen veilig thuis hebben. Door die emotie te erkennen en te begrijpen wat hen raakt, kun je het gesprek veel beter voeren, zelfs als je op de korte termijn geen woning voor ze hebt. Door te laten zien dat je begrijpt wat er op het spel staat win je vertrouwen en dat is ontzettend belangrijk.
Wat heeft de ervaring van de tweedaagse zelf met je gedaan?
Het was fantastisch geregeld. De omgeving, de sfeer, de dynamiek tussen de docenten; het zorgde ervoor dat je twee dagen lang aan hun lippen hing.
De eindsessie vond ik een mooi moment. We moesten een pitch geven over een onderwerp dat ons na aan het hart lag, met als doel de ander te raken. Het was bijzonder om te zien dat het iedereen lukte; er zijn zelfs traantjes gelaten! Dat bewees voor mij dat de methodiek werkt. Als je mensen samen raakt, creëer je verbondenheid. En laat dat nou precies zijn wat we in deze tijd van polarisatie zo hard nodig hebben in ons vakgebied.
Wat zou je zeggen tegen andere professionals in de publieke sector die deze opleiding overwegen?
Ik zou het zeker aanraden, ook als je niet direct in de reclame of marketing werkt. In de publieke sector trappen we vaak in de val van 'vinkjesparticipatie': we doen het omdat het moet van de wet. Maar participatie wordt pas waardevol als je de tijd neemt om de doelgroep volledig te begrijpen.
Deze opleiding geeft je de tools om die intrinsieke motivatie bij mensen aan te boren. Het heeft mij geholpen om het belang van de doelgroep nog scherper op de kaart te zetten binnen onze organisatie.
Meer weten over De kunst van het raken? Lees hier meer en vraag de brochure aan.
