Hester Moerman is senior communicatieadviseur bij Vilans in Utrecht. Ze volgde de Postacademische opleiding tot Gedragsveranderaar omdat ze daadwerkelijk het verschil wilde maken in het gedrag van mensen. Dat doet ze niet alleen bij zorgprofessionals buiten de organisatie; want ook bij haar op kantoor is het gelukt om gedrag te veranderen. Hier is ze namelijk het gezicht geworden van staand werken door een succesvolle interventie die ze tijdens de opleiding bedacht.
Kun je vertellen wat Vilans precies doet en wat jouw rol daar is?
Vilans is een kennisorganisatie voor de langdurige zorg. Van de werkvloer tot aan de bestuurskamer helpen wij zorgprofessionals met betrouwbare en praktijkgerichte kennis, zodat zij hun werk beter of anders kunnen doen. Ik ben senior communicatieadviseur en houd me vooral bezig met de communicatiestrategie en kennisontwikkeling van verschillende programma’s en projecten.
We maken kennisproducten, schrijven artikelen met tips, ontwikkelen posters of geven webinars over thema's als infectiepreventie. Maar de vraag is: bereik je daarmee ook de gewenste verandering op de werkvloer?
Welke specifieke gedragsvraagstukken kom je tegen in jouw projecten?
Een mooi voorbeeld is handhygiëne in de ouderenzorg. Sinds de coronatijd is de aandacht hiervoor verslapt, terwijl er steeds meer vrijwilligers en mantelzorgers over de vloer komen. Hoe zorg je ervoor dat zij bij binnenkomst in een verpleeghuis ook hun handen desinfecteren? Dat is maatwerk, want elke omgeving is anders.
Ook werken we aan duurzaamheid, zoals het verleiden van bewoners in verpleeghuizen tot meer plantaardige voeding. Vaak denken medewerkers: dat willen onze bewoners niet. Maar uit ons onderzoek bleek dat bewoners hier juist voor openstaan als ze weten dat ze hierdoor de planeet beter achterlaten voor hun kleinkinderen. Sinds de opleiding ben ik me veel bewuster van het verschil in impact dat je kunt maken als je echt met je doelgroep in gesprek gaat over wat hen drijft en raakt.
Waarom besloot je de opleiding tot gedragsveranderaar te volgen?
Een collega had de opleiding al gevolgd en was erg enthousiast. Bij Vilans ontwikkelen we veel kennis. Als organisatie willen we nu ook beter zicht krijgen of de kennis ook leidt tot verandering in de zorgpraktijk. Kennis heeft pas nut als het ook wordt toegepast.
Al op de eerste dag werd het me duidelijk: kennis alleen verandert geen gedrag. Dat inzicht is me de hele opleiding bijgebleven. Er is simpelweg meer nodig om mensen echt in beweging te krijgen.
Tijdens de opleiding ben je met een eigen casus aan de slag gegaan. Wat heb je precies gedaan?
Ik wilde collega’s bij Vilans stimuleren om vaker staand te werken en meer te bewegen. Ik ben begonnen met observeren en turven op kantoor, heb interviews gehouden en een literatuuronderzoek gedaan. Uiteindelijk heb ik de campagne ‘Maak de switch’ opgezet.
Tijdens een campagneweek heb ik alle bureaus standaard op sta-hoogte gezet en kaartjes aan de monitoren gehangen met de oproep: ‘Laat hem in staande hoogte achter’. Ook hebben we rolmodellen ingezet met posters en quotes om de sociale norm te beïnvloeden. Om het leuk te maken konden collega’s meedoen aan de switch-uit-je-stoel bingo. En tot slot konden collega’s een eigen switch-plan maken om het staand werken langer vast te houden.
En wat was het resultaat van deze interventie?
Ik heb een nulmeting gedaan, een meting tijdens de week en een meting twee weken erna. Tijdens de week van de interventie werkte iedereen natuurlijk massaal staand, maar ook twee weken later lag het percentage staand werken nog steeds 10 procent hoger dan voorheen.
Het leukste is dat ik nu een beetje het gezicht van staand werken ben geworden. Als collega’s mij zien, schieten ze soms in de stress en zeggen ze: “Oh, ik ga ook snel even staan hoor!” Het onderwerp leeft nu echt binnen de organisatie. Uiteindelijk is het natuurlijk mijn doel dat collega’s het volledig uit zichzelf gaan doen; ik hoop vooral een geheugensteuntje te zijn totdat het voor iedereen een automatisme is.
Wat heeft de opleiding je persoonlijk en professioneel gebracht?
Het geeft me veel meer stevigheid in mijn adviesrol. Aan de start van projecten kan ik nu veel scherper sturen op concrete doelen en meetbaar gedrag. In plaats van direct over te gaan tot de productie van een middel, help ik collega’s om eerst dat stapje terug te doen en dieper te kijken naar de doelgroep wat je bij hen wilt veranderen. Zo help ik hen om met een meer gedragsgerichte bril naar kennisontwikkeling en communicatie te kijken.
Daarnaast is de 'nazorg' vanuit Behavior Change Group fantastisch. Samen met mijn collega ben ik nu bezig om gedragsverandering breder in onze organisatie te verankeren. Het is heel fijn dat we nog steeds even kunnen sparren met de docenten over hoe we onze collega’s hierin meekrijgen.
Wat zou je zeggen tegen anderen die de opleiding overwegen?
Niet twijfelen, gewoon doen! Het biedt je een gestructureerde manier om naar menselijk gedrag te kijken. Je stapt af van je eigen aannames en leert echt begrijpen wat de doelgroep drijft. Het is voor mij een ontzettend waardevolle toevoeging op mijn werk als communicatieadviseur.
Meer weten over de Postacademische opleiding tot Gedragsveranderaar? Lees hier meer en vraag de brochure aan.
